Bài 19 là nhóm “ăn chơi mà vẫn thành bữa”: ốc và nhuyễn thể. Ngon thì ngon thật, nhưng để dưỡng thân, nhóm này cần 3 chữ Sạch – Chín – Vừa. Vì chúng sống ở môi trường bùn/nước và có cơ chế lọc nước, nên nếu xử lý không kỹ rất dễ gây đau bụng, nhất là khi ăn ngoài hàng hoặc ăn tái. Ngoài ra, người dị ứng hải sản và người gout/axit uric cao cũng cần kiểm soát khẩu phần. Mình sẽ hướng dẫn cách dùng “hiền” nhất cho gia đình.

Ghi chú nhỏ: Nội dung mang tính tham khảo cho sức khỏe, không thay thế chẩn đoán/điều trị. Nếu bạn có bệnh nền/đang dùng thuốc, hãy ưu tiên tư vấn từ nhân viên y tế.

Ốc bươu

1) Nhận diện nhanh

• Phần ăn được: thịt ốc; thường luộc, hấp, nhồi, nấu bún ốc.
• Nổi bật: thịt dai giòn, ngọt; rất “đưa miệng”.

2) Góc nhìn Tây y

• Cung cấp protein, ít béo nếu chế biến luộc/hấp.
• Lưu ý chế biến: ốc sống trong bùn → cần ngâm nhả bùn kỹ và nấu chín hoàn toàn để giảm rủi ro ký sinh trùng/đau bụng.

3) Góc nhìn Đông y

Dân gian hay xếp ốc thiên về tính hàn, vị mặn; “thanh” nhưng dễ lạnh bụng nếu ăn nhiều (mô tả vừa phải).

4) Ai nên dùng

Người thích món dai giòn; người muốn đổi đạm khỏi thịt (nấu tại nhà sẽ chủ động sạch).

5) Ai nên thận trọng

• Lạnh bụng/IBS-D/tiêu chảy: ăn ít, ưu tiên ăn nóng và kèm gừng.
• Gout/axit uric cao: ăn vừa, không ăn dồn nhiều loại hải sản.
• Dị ứng nhuyễn thể: nên thận trọng.

6) Cách dùng gợi ý

• Món: ốc bươu luộc chấm gừng (nhạt), ốc nhồi hấp, bún ốc (ít cay).
• Mẹo: ngâm ốc với nước vo gạo + ớt 6–12 giờ (thay nước) cho nhả bùn; luôn ăn chín nóng.

Ốc len

1) Nhận diện nhanh

• Phần ăn được: thịt ốc; nổi tiếng món xào dừa, xào sả ớt.
• Nổi bật: thơm, béo, dễ ăn… và dễ ăn quá tay.

2) Góc nhìn Tây y

• Protein; nhưng món ốc len thường đi kèm nước cốt dừa + gia vị mặn → dễ dư năng lượng và natri.
• Lưu ý chế biến: cốt dừa làm món ngon hơn nhưng cũng “nặng bụng” hơn.

3) Góc nhìn Đông y

Ốc thiên hàn, cốt dừa lại béo – ngậy; ăn đúng lượng sẽ ổn, ăn nhiều dễ đầy (mô tả vừa phải).

4) Ai nên dùng

Người muốn đổi vị; ăn như món phụ (không nên biến thành món chính thường xuyên).

5) Ai nên thận trọng

• IBS/đầy hơi/tiêu chảy: dễ khó chịu vì vừa “lạnh” vừa béo.
• Mỡ máu cao/gan nhiễm mỡ: hạn chế món xào dừa.
• Gout: ăn vừa.

6) Cách dùng gợi ý

• Món: ốc len xào sả (ít dầu), ốc len hấp sả gừng.
• Mẹo: nếu xào dừa, làm nhạt và dùng ít cốt dừa, ăn kèm rau luộc để “cân” bữa.

Hến

1) Nhận diện nhanh

• Phần ăn được: thịt hến; thường làm cơm hến, bún hến, canh hến.
• Nổi bật: ngọt thanh, nhỏ, dễ nấu.

2) Góc nhìn Tây y

• Cung cấp protein và khoáng; nhưng hến cần làm sạch cát cực kỹ.
• Lưu ý chế biến: cơm/bún hến ngoài hàng hay mặn, cay, nhiều tóp mỡ và nhiều khi làm chưa sạch sẽ → không “dưỡng thân” nếu ăn thường xuyên.

3) Góc nhìn Đông y

Dân gian hay xếp tính mát, vị mặn; hợp bữa thanh, nhưng người lạnh bụng cần dùng vừa (mô tả vừa phải).

4) Ai nên dùng

Người muốn món canh thanh; người thích bữa “ít mỡ”.

5) Ai nên thận trọng

• Dị ứng nhuyễn thể.
• IBS-D/lạnh bụng: ăn ít, tránh cay nhiều.
• Gout: ăn vừa.

6) Cách dùng gợi ý

• Món: canh hến nấu rau, cháo hến gừng, cơm hến “phiên bản nhà” (ít muối, ít tóp mỡ).
• Mẹo: luộc hến, lọc cát kỹ phần nước; nấu với gừng để ấm bụng.

Sò lụa

1) Nhận diện nhanh

• Phần ăn được: thịt sò; thường hấp sả, nướng, xào bơ tỏi.
• Nổi bật: ngọt, mềm, dễ ăn.

2) Góc nhìn Tây y

• Protein + khoáng; nấu đơn giản sẽ nhẹ bụng.
• Lưu ý chế biến: sò dễ bị “bùn cát” → cần ngâm nhả cát; món nướng bơ tỏi dễ nhiều dầu và muối.

3) Góc nhìn Đông y

Thường mô tả tính bình/mát, vị mặn ngọt; bổ dưỡng vừa phải (mô tả vừa phải).

4) Ai nên dùng

Người muốn món hải sản nhẹ; người cần đổi vị.

5) Ai nên thận trọng

• Dị ứng nhuyễn thể.
• Gout: ăn vừa.
• Dạ dày yếu: ưu tiên hấp/luộc, tránh đồ nướng quá béo.

6) Cách dùng gợi ý

• Món: sò lụa hấp sả, sò lụa nấu cháo.
• Mẹo: ngâm nước muối loãng 30–60 phút; hấp chín tới để giữ ngọt.

Vẹm xanh

1) Nhận diện nhanh

• Phần ăn được: thịt vẹm; thường hấp, nướng mỡ hành, nấu mì.
• Nổi bật: ngọt, thơm; dễ chế biến nhanh.

2) Góc nhìn Tây y

• Protein và vi chất; nhưng chất lượng phụ thuộc nguồn và bảo quản.
• Lưu ý chế biến: vẹm là nhuyễn thể → cần nấu chín kỹ, ăn từ nguồn uy tín; tránh ăn sống/tái.

3) Góc nhìn Đông y

Thường mô tả tính bình, vị mặn; bổ dưỡng (mô tả vừa phải).

4) Ai nên dùng

Người muốn món hải sản nhanh; người thích hấp/luộc đơn giản.

5) Ai nên thận trọng

• Dị ứng nhuyễn thể.
• Gout: ăn vừa, tránh ăn dồn.
• Người hệ tiêu hóa yếu: ăn ít, ưu tiên món hấp gừng.

6) Cách dùng gợi ý

• Món: vẹm xanh hấp sả gừng, cháo vẹm.
• Mẹo: bỏ con không mở miệng sau khi nấu; chấm nhạt tay.

Ốc và nhuyễn thể “ngon kiểu của nó”, nhưng dưỡng thân thì phải sạch – chín – vừa. Nếu bạn bụng yếu/IBS-D, hãy ưu tiên món hấp/luộc/cháo có gừng, tránh cay – tránh béo. Nếu bạn gout, nhớ quy tắc: ăn lượng nhỏ, không ăn dồn nhiều loại hải sản trong một bữa, hạn chế bia rượu.

Sang Bài 20 (cũng là bài cuối của series 100 Thực phẩm Dưỡng thân), chúng mình sẽ tổng kết nhóm thủy/hải sản “nền bếp” còn lại theo hướng rất thực tế với: [Bài viết số 20: Nước mắm – Muối – Đường – Dầu ăn - Tiêu] 5 “gia vị quốc dân” ảnh hưởng sức khỏe mạnh hơn mình tưởng. Mời các bạn đón đọc cùng freSy nhé!

#SucKhoe #MonAnBaiThuoc #Series100ThucPhamViet #yeuAmThucViet #yeuVanHoaViet

Nguồn: freSy with passion - 📷 Internet